رد کردن لینک ها

چگونگی وقف پول

چگونگی وقف پول

کسانی که خانه اموال زیادی بصورت خانه یا زمین ندارند، می‌توانند با وقف کردن مال خود در امر خیر وقف، شریک شوند؛ از نظر شرعی، تاریخی و قانونی زمینه های وقف پول فراهم است، و برای تاسیس آن منعی وجود نداشته است در صورتی که اصل پول با بهره برداری از منافع آن در امور خیریه باقی بماند، اصل ۴۹ ق.ا به حفظ موقوفه ها توجه نشان داده و دولت را موظف کرده است که ثروت‌های ناشی از سوء استفاده از موقوفه ها را به صاحب حق رد کند؛ در قوانین ایران بطور کلی از وقف مال سخن رفته است؛ و ماده ۵۸ قانون مدنی می‌گوید فقط وقف مالی جایز است که با بقای عین بتوان از آن منتفع شد اعم از این که منقول باشد یا غیر منقول مشاع باشد یا مفروز، با توجه به منقول بودن پول ، وقف از نظر قانون مجاز خواهد بود، با این وجود اگر عین پول را ارزش پول بدانیم و نه عین اسکناس و ظاهر آن، آنگاه با بقای این ارزش و اعتبار می‌توان پول را برای قرض ، بخشش منافع آن و مصارف دیگر وقف کرد
ماده ۴۴ آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف ، سهام خریداری شده از فروش موقوفه را عین موقوفه به شمار می آورد سهام درصد یا نسبتی از سرمایه شرکت کارخانه و مانند آن است که معمولا افزایش میاید؛ پول به دو شکل بانک و صندوق قابل تصور است؛ با توجه به منقول بودن پول ، وقف از نظر قانون مجاز خواهد بود، با این وجود اگر عین پول را ارزش پول بدانیم و نه عین اسکناس و ظاهر آن، آنگاه با بقای این ارزش و اعتبار می‌توان پول را برای قرض ، بخشش منافع آن و مصارف دیگر وقف کرد

در عین حال چون بحث از نوع انتقال پول داخل در شبهات موضوعیه ی وقف است نه شبهات حکمیه لذا با صرف نظر از اینکه پول برای چه نوع انتفاعی وقف می‌شود و‌ وقف آنرا برای انتفاع خاصی جایز بدانیم یا نه ، ادله فقها و اندیشمندان قایل به صحت وقف پول را ذکر می‌کنیم

یکی از ادله قایلین ب وقف پول
ملازمه ی عاریه و وقف است
صحت عاریه درهم و دینار اجماعی است و فرقی بین وقف و عاریه پول وجود ندارد

برخی فراتر رفته ، منفعت معتبر در وقف را اعم از منفعت معتبر در عاریه و اجاره میدانند

دلیل دوم
تمسک به عمومات وارد در باب وقف می‌باشد
مانند حبس الاصل و سبا الثمره

پول همانند سایر اموال است و عمومات صحت وقف آنرا شامل می‌شوند

دلیل سوم

بین وقف نقود و وقف سایر اعیان موقوفه تفاوت وجود دارد
وقف نقود از قبیل وقف مالیت است و با وقف سایر اعیان ک وقف رقبه مال است متفاوت می‌باشد در وقف رقبه اصل رقبه مال می‌باید با وجود انتفاع باقی بماند ولی در وقف مالیت بقای مالیت با وجود انتفاع کافی است

دلیل پنجم

بر فرض اگر ادله اقامه شده بر صحت پول را ناکافی بدانیم با استفاده از عمومات صحت عقد آنرا ب عنوان عقدی جدید تصحیح مینماییم.

وقف پول به دو صورت بانک پول و صندوق قرض الحسنه پول قابل انجام است:

بانک وقف پول

بانک وقف پول نوعی از بانک است، که پول های وقف شده را جمع آوری می‌کند و منافع آنرا در راهی که واقفان اعلام داشته اند به مصرف میرساند، این بانک می‌تواند پرسشنامه ای در اختیار واقفان قرار دهد تا ضمن درج میزان پول موقوفه مصارف منافع پول را نیز در آن معلوم کنند. این مصارف گسترده و می‌تواند شامل این موارد باشد؛ بیماران ، فقیران ، مقروضان، مزدوجان و… باشد

با تاسیس بانک وقف پول و برای انتفاع از پول موقوفه لازم است با آن فعالیت اقتصادی انجام شود از مناسبترین فعالیت اقتصادی اعطای آن به افراد مطمئن مانند تاجران، کاسبان و تولید کنندگان است. بانک در نقش سرمایه گذار قراردادی را با تاجر و کاسب و‌تولید کننده در نقش عامل و‌ در چهارچوب عقود اسلامی مثل مضاربه منعقد می‌کند و سود بدست آمده بین صاحب سرمایه و عامل تقسیم می‌شود سود برگشتی به بانک، پس از کسر هزینه های بانک و‌پس انداز مبلغی برای حفظ ارزش پول در صورت تورم به مصارفی که واقفان اعلام داشته اند می‌رسد .

صندوق وقف قرض الحسنه:

این صندوق شکلی دیگر از وقف پول است که در آن واقفان پول، مبالغی را برای قرض دادن به نیازمندان وقف می‌کنند؛ از منافع پول موقوفه این است که می‌تواند به بیماران ، جوانان در حال ازدواج و کسانی که در شرایط نامناسب مالی هستند با قرض دادن یاری رسانند، مسلما با باز پرداخت قرض ، اصل پول وقف شده در صندوق باقی خواهد ماند برای درستی فعالیت این صندوق لازم است، مراکز مرتبط با وقف و پول، نظیر سازمان اوقاف و بانک مرکزی بر کار آنها نظارت و با آنها همکاری کنند، بررسی تخمینی خدمات وقف پول به شکل «بانک وقف پول» و یا «صندوق وقف قرض الحسنه» خدمات بسیاری به همراه دارد سابقه تاریخی وقف پول تحقق این گونه وقف را در کشورهای مختلف ، از جمله ترکیه، مصر، اسپانیا ، بنگلادش و آلمان نشان می‌دهد در این کشورها بر اساس عرف و تجربه ، اصول پول به رغم بهره برداری از منافع آن باقی مانده است.

نادر کیانی

بازرگان و وکیل پایه یک دادگستری

برای مشاوره رایگان خدمات بازرگانی و حقوقی با شماره زیر پیام یا تماس بگیرید

09126406296

به گفتگو بپیوندید

بازگشت به بالای صفحه
گروه حقوقی و بازگانی کیانی